Tenofovir alafenamide - Thuốc mới trong điều trị viêm gan siêu vi B mạn tính

          Trong hơn 20 năm qua, các nhà khoa học đã nghiên cứu ra rất nhiều loại thuốc và phác đồ điều trị góp phần làm giảm tỷ lệ tử vong do siêu vi B. 

          Từ năm 2008 đến nay, Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) là thuốc được dùng phổ biến nhất trên toàn thế giới vì nó dễ sử dụng, ít độc tính, hiệu quả ức chế siêu vi B cao. Hiện nay Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) đã được BHYT đưa vào danh mục thanh toán cho người bệnh.

​​​​​​​          Tuy nhiên, có một tỷ lệ nhất định,  Tenofovir disoproxil fumarate (TDF) có thể gây tác dụng phụ trên thận và xương như suy thận, giảm mật độ xương và loãng xương. Điều này là mối lo ngại cho nhiều người bệnh, nhất là người lớn tuổi, người mắc bệnh thận mạn tính hay người có nguy cơ loãng xương.

Cuối năm 2016, Cơ quan Quản lý thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã công nhận Tenofovir alafenamide (TAF) là thuốc mới điều trị viêm gan siêu vi B mạn tính. Ưu điểm của thuốc này là hiệu quả ức chế siêu vi B tốt nhưng gây ra ít tác dụng phụ hơn so với TDF.

​​​​​​​          Ngày 10 tháng 11 năm 2016, cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Hoa Kỳ (FDA) đã chấp nhận sản phẩm  HEPBEST (Tenofovir Alafenamide (TAF) 25mg) do công ty dược Gilead Sciences nguyên cứu được đưa vào điều trị cho bệnh nhân viêm gan B mạn.

 ​​​​​​​

​​​​​​​          TAF có tác dụng ức chế chất xúc tác (Enzyme) giúp cho sự sao chép DNA của virus, làm cho quá trình sao chép này không thực hiện được và sự nhân lên của virus kết thúc . 

​​​​​​​          Mặt dù với liều thấp 25mg so với 300mg của TDF nhưng TAF sau khi vào máu phần lớn hoạt chất sẽ tập trung ở tế bào gan, số ít còn lại sẽ được đào thải qua thận, điều này làm tăng hiệu quả điều trị hơn so với TDF đồng thời khắc phục được hậu quả loãng xương và ảnh hưởng đến chức năng thận khi sử dụng lâu dài.

​​​​​​​          Ưu điểm này là do có sự khác biệt về đặc tính dược lý của hai loại thuốc:

​​​​​​​          - TAF = Tiền chất phosphonamidate  của Tenofovir 

​​​​​​​          - Sau khi uống 300 mg TDF (Tenofovir disoproxil fumarate) chỉ 1 lượng nhỏ được hấp thu vào trong gan còn lại sẽ đào thải qua thận.

​​​​​​​          - Sau khi uống 25 mg TAF (Tenofovir alafenamide) phần lớn thuốc xâm nhập vào trong gan để ức chế vi rút, chỉ 1 lượng rất nhỏ chuyển hóa ở trong máu.

Sơ đồ minh họa quá trình chuyển hóa TDF và TAF trong cơ thể con người

ThS. Nguyễn Doãn Anh - Khoa Dược