Khoa Ngoại Thần kinh - Bệnh viện Quân Y 121 đã triển khai thành công kỹ thuật thay thân đốt sống nhân tạo cho bệnh nhân bị thoái hóa đốt sống. Phương pháp điều trị này sẽ giúp bệnh nhân chấm dứt cơn đau và có thể đi lại bình thường.…
Chuyên khoa ngoại thần kinh là chuyên ngành điều trị chuyên sâu về bệnh lý sọ não và cột sống. Khoa Ngoại Thần kinh-Bệnh viện Quân Y 121 đã thực hiện được những kỹ thuật chuyên khoa như: Phẫu thuật máu tụ nội sọ trong chấn thương sọ não, vết thương sọ não, xuất huyết não, u trong não, u tủy, thay đĩa đệm cột sống, bơm xi-măng tạo hình thân đốt sống…. Trong những năm gần đây, tại Bệnh viện Quân y 121 bệnh lý cột sống gặp nhiều hơn bệnh lý sọ não, phần lớn xảy ra ở cột sống thắt lưng và nhiều nhất là bệnh thoái hóa đốt sống.
Bệnh lý thoái hóa đốt sống thường xảy ở người lớn tuổi, gặp nhiều ở nử giới và hay xuất hiện sau thời kỳ mãn kinh. Nếu không được phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh sẽ tiến triển nặng dần dẫn đến tiêu hủy xương gây xẹp thân đốt sống, chèn ép lên các cấu trúc thần kinh tương ứng trong ống sống làm cho bệnh nhân đau đớn, gù lưng và đi đứng rất khó khăn.
Ngày nay với sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực chuyên ngành phẫu thuật thần kinh. Phương pháp phẫu thuật thay thân đốt sống nhân tạo đã được áp dụng thành công. Khoa Ngoại Thần kinh-Bệnh viện Quân y 121 đã thực hiện thành công phương pháp thay thân đốt sống nhân tạo bằng chất liệu Ti-tan để thay cho thân đốt sống bị tiêu hủy, giúp phục hồi độ vững chắc của cột sống và được sử dụng suốt đời.
Điển hình là bệnh nhân Võ Thị Mỹ V. 75 tuổi, ngụ phường 8, TP Bạc Liêu, tỉnh Bạc Liêu bị đau lưng từ 9 tuần nay, đau ngày càng nhiều và gần đây không đi lại được nữa, phải nằm một chỗ. Lúc đầu tiêm thuốc giảm đau thì cải thiện được chút ít nhưng dần thuốc không còn tác dụng. Được Bác sỹ khoa Ngoại Thần kinh Bệnh viện Quân Y 121 tư vấn phương pháp điều trị bằng thay thân đốt sống nhân tạo, bệnh nhân và gia đình đồng ý ngay.
Trung tá BSCKII Lê Văn Công, Chủ nhiệm Khoa Ngoại thần kinh cho biết: Bệnh nhân V. bị xẹp đốt sống ngực 12, chèn ép tủy và rễ thần kinh tương ứng hai bên. Nguyên nhân xẹp đốt sống do bệnh nhân bị loãng xương thời gian dài, gây thoái hóa cột sống, tiêu hủy xương.
Tiên lượng ca mổ thay thân đốt sống kéo dài khoảng 5 giờ đồng hồ, trường hợp này bệnh nhân tuổi đã cao, có tiền sử tăng huyết áp và tiểu đường nên việc phẫu thuật sẽ không ít khó khăn. Bác sĩ Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật – Gây mê hồi sức cho biết: “Bệnh nhân lớn tuổi, sức đề kháng kém; nhiều bệnh lý mãn tính; thời gian gây mê phẫu thuật rất dài; tư thế bệnh nhân phải nằm sấp ảnh hưởng rất lớn đến các chức năng sống của bệnh nhân; dễ gây tổn thương các cơ quan mắt, mạch máu và thần kinh do tư thế bị tì đè kéo dài, nhiều khả năng phẫu thuật gây mất nhiều máu và có thể phải truyền máu khối lượng lớn...”.
Ngày 9-3-2018 ê kíp phẫu thuật do bác sĩ Lê Văn Công, Chủ nhiệm Khoa Ngoại thần kinh và ê kíp gây mê do bác sĩ Nguyễn Trung Kiên, Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật - gây mê hồi sức trực tiếp thực hiện dưới sự chỉ đạo chuyển giao kỹ thuật của các Bác sỹ chuyên khoa Ngoại Thần kinh tuyến trên; tiến hành cắt thân đốt sống ngực 12 và thay bằng thân đốt sống nhân tạo (ADD), thời gian phẫu thuật khoảng 4 giờ 30 phút, thân đốt sống nhân tạo được thay cho bệnh nhân sử dụng vĩnh viễn. Trường hợp này nếu không được thay thân đốt sống, bệnh nhân sẽ phải nằm một chỗ và nguy cơ bị biến chứng viêm đường tiết niệu hoặc viêm phổi rất cao.
Hơn 2,5 tháng bệnh nhân phải nằm bất động trên giường, sau phẫu thuật 9 ngày bệnh nhân ngồi dậy và đi lại được nhưng việc khom lưng còn chút ít khó khăn.. Bà V. tâm sự: “Lúc nằm 1 chỗ, tôi buồn lắm vì mọi sinh hoạt đều phải nhờ tới các con cháu! Sau mổ, tôi rất mừng vì đã tự đi lại được rồi, không phiền con cháu nữa”.
Tổng chi phí điều trị cho ca phẫu thuật này khoảng 65 triệu đồng, được bảo hiểm y tế thanh toán theo qui định. Việc sử dụng phương tiện cố định cột sống hiện đại nên bệnh nhân có thể vận động sớm sau mổ tránh được các biến chứng do nằm lâu. Sau khi xuất viện, bệnh nhân sẽ được tái khám định kỳ sau 1 tháng, 3 tháng rồi 6 tháng (thời gian tái khám kéo dài 1-2 năm sau mổ). Với trường hợp bà V, theo bác sĩ Lê Văn Công, cần tiếp tục điều trị loãng xương để phòng ngừa cho các đốt sống khác.
Phẫu thuật thay thân đốt sống được chỉ định điều trị cho bệnh nhân bị lao phá hủy thân đốt sống, thoái hóa cột sống gây xẹp đốt sống, chấn thương vỡ nát đốt sống… Trong đó, gặp nhiều ở bệnh nhân lớn tuổi, do biến chứng của bệnh thoái hóa cột sống, tiêu hủy xương gây xẹp thân đốt sống.
BS CKII Lê Văn Công
